Wat is erfbelasting en wanneer moet u die betalen?

Wat is erfbelasting?

Erfbelasting is de belasting die u betaalt over een erfenis die u ontvangt na het overlijden van iemand. De Belastingdienst heft deze belasting op basis van de Successiewet 1956. Het maakt daarbij niet uit of u geld, een woning, aandelen of andere bezittingen erft. Over de waarde van wat u ontvangt, moet u in principe erfbelasting betalen.

Erfbelasting is iets anders dan inkomstenbelasting. Een erfenis wordt niet belast als inkomen, maar apart via de Successiewet. Hoeveel u betaalt, hangt af van twee factoren: de waarde van uw erfenis en uw relatie tot de overledene. Een partner betaalt een lager percentage dan bijvoorbeeld een neef of een vriend.

Wanneer moet u erfbelasting betalen?

U betaalt erfbelasting zodra de waarde van uw erfenis hoger is dan uw vrijstelling. Elke erfgenaam heeft namelijk recht op een vrijgesteld bedrag waarover geen belasting verschuldigd is. Is uw erfdeel lager dan of gelijk aan de vrijstelling? Dan betaalt u geen erfbelasting en hoeft u in veel gevallen ook geen aangifte te doen.

De vrijstellingen verschillen per type erfgenaam. In 2026 gelden de volgende bedragen:

• Partner (echtgenoot, geregistreerd partner of samenwonend): 828.035 euro
• Kind, pleegkind of stiefkind: 26.230 euro
• Kleinkind: 26.230 euro
• Kind met een beperking: 78.671 euro
• Ouder: 62.110 euro
• Overige erfgenamen (bijvoorbeeld een broer, zus of vriend): 2.769 euro

Hoe verder uw verwantschap tot de overledene, hoe lager de vrijstelling. Een partner kan dus een veel groter bedrag onbelast erven dan een vriend of kennis.

Wie moet erfbelasting betalen?

Iedereen die iets ontvangt uit een nalatenschap kan erfbelasting verschuldigd zijn. Dat geldt voor de langstlevende partner, kinderen en kleinkinderen, maar ook voor vrienden of goede doelen die in een testament zijn opgenomen. De belastingplicht ontstaat op het moment van overlijden, ongeacht wanneer de erfenis daadwerkelijk wordt uitgekeerd.

Voordat de erfbelasting speelt, moet u de erfenis wel eerst aanvaarden. U heeft daarbij de keuze om de erfenis zuiver te aanvaarden, beneficiair te aanvaarden of te verwerpen. Verwerpt u de erfenis, dan ontvangt u niets en betaalt u ook geen erfbelasting. Beneficiair aanvaarden heeft geen invloed op de erfbelasting: u bent dan nog steeds belasting verschuldigd over de waarde van uw erfdeel.

Bij de wettelijke verdeling, waarbij de langstlevende partner alle bezittingen krijgt en de kinderen een vordering op de partner, zijn zowel de partner als de kinderen erfbelasting verschuldigd. De kinderen betalen belasting over hun vordering, ook al ontvangen zij op dat moment nog geen geld.

Hoeveel erfbelasting betaalt u?

De tarieven voor erfbelasting zijn verdeeld in twee schijven en drie groepen. In 2026 gelden de volgende percentages:

• Partner en kinderen: 10% over de eerste 158.669 euro boven de vrijstelling, 20% over het meerdere
• Kleinkinderen: 18% over de eerste 158.669 euro boven de vrijstelling, 36% over het meerdere
• Overige erfgenamen: 30% over de eerste 158.669 euro boven de vrijstelling, 40% over het meerdere

Een rekenvoorbeeld

Stel dat u als kind 100.000 euro erft. Uw vrijstelling bedraagt 26.230 euro. U betaalt dan 10% erfbelasting over het verschil: 100.000 minus 26.230 is 73.770 euro. De erfbelasting komt in dit geval neer op 7.377 euro.

Erft u als kind 250.000 euro, dan wordt de berekening als volgt. Over de eerste 158.669 euro boven uw vrijstelling betaalt u 10%, dat is 15.866,90 euro. Over de resterende 65.101 euro betaalt u 20%, dat is 13.020,20 euro. In totaal betaalt u dan 28.887,10 euro erfbelasting.

Wanneer hoeft u geen erfbelasting te betalen?

Er zijn situaties waarin u geen erfbelasting verschuldigd bent. De meest voorkomende:

• Uw erfenis is lager dan of gelijk aan uw vrijstelling
• U erft van uw partner en de erfenis blijft onder de partnervrijstelling van 828.035 euro
• U verwerpt de erfenis
• De overledene woonde niet in Nederland op het moment van overlijden (hierbij gelden wel uitzonderingen, bijvoorbeeld als de overledene de Nederlandse nationaliteit had en korter dan tien jaar in het buitenland woonde)

Hoe doet u aangifte erfbelasting?

Na een overlijden stuurt de Belastingdienst meestal automatisch een aangifteformulier naar de erfgenamen. Heeft u na acht maanden nog geen formulier ontvangen? Dan is het verstandig om zelf contact op te nemen met de Belastingdienst. U kunt de aangifte ook digitaal indienen.

Voor overlijdens vanaf 1 januari 2026 geldt een aangiftetermijn van twintig maanden. Dat betekent dat u ruim anderhalf jaar de tijd heeft om de aangifte in te dienen. Dient u de aangifte later in, dan berekent de Belastingdienst rente over de verschuldigde erfbelasting. Na het indienen van de aangifte ontvangt u doorgaans binnen drie maanden een aanslag.

De aangifte erfbelasting is niet altijd eenvoudig, zeker niet als er een woning, onderneming of complex testament bij de nalatenschap hoort. In die gevallen kan het verstandig zijn om een notaris of belastingadviseur in te schakelen.

Welke kosten mag u aftrekken?

Bij het berekenen van de erfbelasting mag u bepaalde kosten in mindering brengen op de nalatenschap. Denk aan de uitvaartkosten en de kosten voor het afwikkelen van de nalatenschap. Ook de kosten van een verklaring van erfrecht zijn aftrekbaar. Hoe lager het saldo van de nalatenschap uitvalt, hoe minder erfbelasting u betaalt.

Erfbelasting en de verklaring van erfrecht

Om de nalatenschap af te handelen heeft u vrijwel altijd een verklaring van erfrecht nodig. Dit document bevestigt wie de erfgenamen zijn en wie bevoegd is om de nalatenschap te regelen. Banken vragen er bijna altijd om voordat zij rekeningen deblokkeren, en ook voor de aangifte erfbelasting is het belangrijk dat helder is wie welk deel van de nalatenschap ontvangt. Via ErfrechtAkte kunt u de verklaring van erfrecht eenvoudig en tegen een vast tarief online aanvragen. Het hele traject verloopt digitaal, zonder dat u naar de notaris hoeft.

Dit artikel bevat algemene informatie over erfbelasting en is geen vervanging voor persoonlijk juridisch of fiscaal advies. Raadpleeg een notaris of belastingadviseur voor uw specifieke situatie.