Hoe doet u aangifte erfbelasting?

Wanneer u een erfenis ontvangt die hoger is dan uw vrijstelling, moet u aangifte erfbelasting doen bij de Belastingdienst. Die aangifte is nodig om vast te stellen hoeveel belasting elke erfgenaam verschuldigd is. Het klinkt misschien ingewikkeld, maar met de juiste voorbereiding is het goed te doen. In dit artikel leest u stap voor stap hoe de aangifte werkt, welke termijnen gelden en waar u op moet letten.

Moet u aangifte doen?

Heeft u of een andere erfgenaam een aangiftebrief ontvangen? Volg de aanwijzingen in die brief. Ook zonder aangiftebrief kan aangifte nodig zijn, bijvoorbeeld als uw verkrijging boven de vrijstelling uitkomt. Controleer dit bij de Belastingdienst.

Welke termijn geldt voor de aangifte?

Het overlijdensjaar bepaalt de gewone aangiftetermijn. Bij een overlijden in 2025 of eerder is die acht maanden. Bij een overlijden in 2026 is die twintig maanden. Houd de inleverdatum in de aangiftebrief aan en controleer bijzondere situaties bij de Belastingdienst. Uitstel voorkomt niet automatisch belastingrente. Voor het voorkomen van rente moet de aangifte ook volledig en correct zijn.

Controleer de actuele voorwaarden voor uitstel bij de Belastingdienst. Een termijn voor de aangifte is iets anders dan een betalingstermijn op een aanslag.

Wie doet de aangifte?

Er wordt per overlijden een aangifte ingediend voor alle erfgenamen samen. Het is dus niet zo dat iedereen apart aangifte moet doen. Wie de aangifte indient, hangt af van de situatie:

• Is er een executeur benoemd in het testament? Dan doet de executeur de aangifte namens alle erfgenamen.
• Is er geen executeur? Dan kiezen de erfgenamen samen wie de aangifte indient. Dat is het handigst, omdat u in de aangifte kunt controleren of samen honderd procent van de erfenis is opgegeven.
• Erfgenamen kunnen ook ieder apart aangifte doen, maar dat is minder overzichtelijk.

Het is ook mogelijk om een notaris of belastingadviseur te machtigen om de aangifte namens u te verzorgen. Dat kan vooral handig zijn bij een complexe nalatenschap.

Welke gegevens heeft u nodig?

Een goede voorbereiding scheelt veel tijd. Zorg dat u de volgende informatie bij de hand heeft voordat u begint:

• De persoonsgegevens van de overledene: naam, burgerservicenummer (BSN) en overlijdensdatum
• De persoonsgegevens van alle erfgenamen, inclusief BSN
• Een overzicht van alle bezittingen op de overlijdensdatum, zoals banktegoeden, beleggingen, onroerend goed en waardevolle spullen
• Een overzicht van alle schulden, zoals de hypotheek, leningen en openstaande rekeningen
• De uitvaartkosten
• Informatie over schenkingen die de overledene in de laatste 180 dagen voor het overlijden heeft gedaan
• Een kopie van het testament, als dat er is

Zit er onroerend goed in de nalatenschap, dan moet de waarde van de woning worden vastgesteld. Meestal kunt u de WOZ-waarde gebruiken. Begin daarom tijdig met het verzamelen van alle stukken, zodat u niet op het laatste moment voor verrassingen komt te staan.

Hoe dient u de aangifte in?

De aangifte erfbelasting doet u het makkelijkst online via Mijn Belastingdienst. Het proces verloopt in vier stappen:

1. Voorbereiden. Verzamel alle gegevens die u nodig heeft. Heeft u nog geen DigiD? Vraag die dan tijdig aan.
2. Inloggen. Ga naar Mijn Belastingdienst en log in met uw DigiD. Kies vervolgens "Erfbelasting" en selecteer het juiste belastingjaar.
3. Invullen. Vul de gegevens pagina voor pagina in. Na elke pagina slaat u op. U kunt tussendoor stoppen en later verder gaan.
4. Ondertekenen en verzenden. Controleer het overzicht, onderteken met uw DigiD en verzend de aangifte. U ontvangt een bevestiging.

Kunt u de aangifte niet online doen? Dan is het ook mogelijk om een papieren formulier te gebruiken. U kunt dit downloaden via de website van de Belastingdienst of telefonisch opvragen.

Hoeveel erfbelasting betaalt u?

Over het bedrag boven uw vrijstelling betaalt u erfbelasting. Het tarief hangt af van uw relatie tot de overledene en de hoogte van de erfenis. Voor 2026 gelden de volgende tarieven:

• Partner of kind: 10% over de eerste 158.669 euro boven de vrijstelling, 20% daarboven
• Kleinkind: 18% over de eerste 158.669 euro, 36% daarboven
• Overige erfgenamen: 30% over de eerste 158.669 euro, 40% daarboven

U berekent het bedrag door eerst uw vrijstelling af te trekken van de waarde van uw erfenis. Over het resterende bedrag past u het tarief toe dat bij uw relatie hoort.

Wat gebeurt er na de aangifte?

Na het indienen van de aangifte beoordeelt de Belastingdienst uw opgave. Elke erfgenaam ontvangt vervolgens een eigen aanslag met het bedrag dat hij of zij moet betalen. De betalingstermijn staat op de aanslag vermeld, meestal zes weken na de dagtekening.

Bent u het niet eens met de aanslag? Dan kunt u binnen zes weken schriftelijk bezwaar maken bij de Belastingdienst. Geef daarbij duidelijk aan met welk onderdeel u het niet eens bent en waarom.

Wat als u te laat bent?

Het is begrijpelijk dat u na een overlijden niet meteen aan belastingzaken denkt. Toch is het belangrijk om de termijn in de gaten te houden. Dient u de aangifte te laat in, dan kan de Belastingdienst een verzuimboete opleggen. Ook kan er belastingrente in rekening worden gebracht over het verschuldigde bedrag. In het ergste geval stelt de Belastingdienst zelf een aanslag vast op basis van een schatting en die valt vaak hoger uit dan het werkelijke bedrag.

Heeft u nog niet alle gegevens compleet maar nadert de deadline? Dan kunt u een voorlopige aangifte indienen en later een aanvulling sturen. Dat is altijd beter dan helemaal niets indienen.

Hoe hangen de aangifte en de verklaring van erfrecht samen?

Om de aangifte erfbelasting correct in te vullen, moet u weten wie de erfgenamen zijn en wat hun erfdeel is. Een verklaring van erfrecht biedt hier duidelijkheid. Dit is een officieel document van de notaris waarin staat wie de erfgenamen zijn en wie bevoegd is om de nalatenschap af te handelen. U heeft de verklaring van erfrecht niet alleen nodig voor de aangifte, maar ook om bankrekeningen te deblokkeren en onroerend goed over te schrijven. Via ErfrechtAkte kunt u een verklaring van erfrecht eenvoudig en tegen een vast tarief online aanvragen. Het hele traject verloopt digitaal, zonder dat u naar een notariskantoor hoeft.

Dit artikel bevat algemene informatie over de aangifte erfbelasting en is geen vervanging voor persoonlijk belastingadvies. Raadpleeg een belastingadviseur of notaris voor uw specifieke situatie.

Bronnen en actuele regels

Bekijk de officiële informatie bij de Belastingdienst