Mag u de kosten van een verklaring van erfrecht aftrekken van de erfbelasting?

Veel nabestaanden vragen zich af of zij de kosten van een verklaring van erfrecht kunnen aftrekken bij de aangifte erfbelasting. Het korte antwoord: nee, dat kan niet. De kosten van een verklaring van erfrecht zijn geen aftrekbare post voor de erfbelasting. Toch is het goed om te weten welke kosten na een overlijden u wel in mindering mag brengen, want dat kan een aanzienlijk verschil maken.

Waarom zijn de kosten van een verklaring van erfrecht niet aftrekbaar?

De Belastingdienst maakt een strikt onderscheid tussen uitvaartkosten en overige kosten na een overlijden. Alleen de directe kosten van de uitvaart, zoals de begrafenis of crematie, zijn aftrekbaar als schuld van de nalatenschap. Notariskosten vallen daar niet onder, ook niet wanneer het gaat om de verklaring van erfrecht.

De gedachte hierachter is dat de verklaring van erfrecht geen kosten zijn die voortvloeien uit het overlijden zelf, maar uit de afwikkeling daarna. Het is een document dat erfgenamen nodig hebben om hun rechten uit te oefenen, niet een kostenpost die direct samenhangt met de uitvaart. De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie bevestigt dit: zaken die niet direct verband houden met de uitvaart, zoals een verklaring van erfrecht of een akte van verdeling, komen niet in aanmerking voor aftrek.

Welke kosten mag u wel aftrekken van de erfbelasting?

Hoewel de verklaring van erfrecht niet aftrekbaar is, zijn er wel andere kosten die u in mindering mag brengen op de nalatenschap. Het gaat dan uitsluitend om de directe uitvaartkosten. Denk aan:

• De kosten van de begrafenis of crematie, zoals de kist, urn, grafrechten en grafsteen
• Verzorging en kleding van de overledene
• Rouwadvertenties, rouwkaarten en bedankkaarten
• Bloemen bij de uitvaart
• De koffietafel na de uitvaart
• Huur van de aula of een andere gelegenheid
• Vervoer van de overledene naar de laatste rustplaats
• Herdenkingsdiensten tot een jaar na het overlijden

Belangrijk: alleen de kosten die niet door een uitvaartverzekering worden gedekt, zijn aftrekbaar. Heeft de overledene een uitvaartverzekering die (een deel van) de kosten vergoedt, dan trekt u alleen het ongedekte deel af.

Welke kosten zijn uitdrukkelijk niet aftrekbaar?

Naast de verklaring van erfrecht zijn er meer kosten die u niet mag aftrekken bij de aangifte erfbelasting. Het is goed om dit te weten, zodat u geen onterechte aftrekposten opvoert. De volgende kosten komen niet in aanmerking:

• Notariskosten, waaronder de verklaring van erfrecht, de akte van verdeling en het executeursloon
• Makelaars- en taxatiekosten, bijvoorbeeld bij de verkoop van een geërfde woning
• Kosten voor het opruimen van de inboedel
• Reiskosten van familie uit het buitenland
• Toekomstig grafonderhoud
• Herdenkingsdiensten die meer dan een jaar na het overlijden plaatsvinden

Deze kosten worden wel verrekend tussen de erfgenamen onderling als schulden van de nalatenschap, maar zij verlagen niet het bedrag waarover u erfbelasting betaalt.

Wat verlaagt dan wel de erfbelasting?

Naast de uitvaartkosten zijn er andere posten die de waarde van de nalatenschap verlagen en daarmee de erfbelasting beïnvloeden. Het gaat om de schulden die de overledene had op het moment van overlijden. Denk aan een openstaande hypotheek, persoonlijke leningen, creditcardschulden of belastingschulden. Deze bedragen worden afgetrokken van de bezittingen om de netto waarde van de nalatenschap te bepalen.

Daarnaast heeft elke erfgenaam een persoonlijke vrijstelling. De hoogte daarvan hangt af van uw relatie met de overledene. Een partner heeft een veel hogere vrijstelling dan een kind, en een kind weer een hogere dan een verder familielid. Pas over het bedrag boven de vrijstelling betaalt u erfbelasting.

Een rekenvoorbeeld

Stel dat de nalatenschap 250.000 euro aan bezittingen omvat. De hypotheekschuld bedraagt 80.000 euro, er is een onbetaalde belastingaanslag van 2.000 euro en de uitvaartkosten zijn 7.500 euro. De kosten van de verklaring van erfrecht bedragen 300 euro.

De berekening van de belastbare nalatenschap ziet er dan als volgt uit. Van de 250.000 euro aan bezittingen trekt u de hypotheekschuld (80.000 euro), de belastingschuld (2.000 euro) en de uitvaartkosten (7.500 euro) af. Dat levert een belastbare nalatenschap op van 160.500 euro. De 300 euro voor de verklaring van erfrecht mag u hier niet van aftrekken. Dit bedrag wordt vervolgens verdeeld over de erfgenamen, waarna elke erfgenaam de persoonlijke vrijstelling toepast.

Hoe geeft u de aftrekbare kosten op?

Bij de aangifte erfbelasting vult u de aftrekbare uitvaartkosten in bij het onderdeel schulden en lasten van de nalatenschap. Bewaar alle facturen en bonnen als bewijs, want de Belastingdienst kan hierom vragen. U heeft na het overlijden 20 maanden de tijd om aangifte te doen. Meestal ontvangt u automatisch een aangifteformulier van de Belastingdienst.

Het is verstandig om direct na het overlijden een overzicht bij te houden van alle kosten die u maakt. Zo voorkomt u dat u bij de aangifte aftrekbare posten over het hoofd ziet. Hoewel de verklaring van erfrecht daar niet bij hoort, zijn de uitvaartkosten vaak aanzienlijk en vormen zij een belangrijke aftrekpost.

De verklaring van erfrecht: niet aftrekbaar, wel onmisbaar

Dat de kosten van een verklaring van erfrecht niet aftrekbaar zijn, maakt het document niet minder belangrijk. U heeft een verklaring van erfrecht vrijwel altijd nodig om bankrekeningen te deblokkeren, een woning over te dragen of een verzekering uit te laten keren. Zonder dit document kunt u als erfgenaam weinig regelen. Wanneer u een verklaring van erfrecht nodig heeft, kunt u deze via ErfrechtAkte eenvoudig online aanvragen. Het hele traject verloopt digitaal en u hoeft niet fysiek naar een notariskantoor.

Dit artikel bevat algemene informatie over de aftrekbaarheid van kosten bij de erfbelasting en is geen vervanging voor persoonlijk advies. Raadpleeg een belastingadviseur of notaris voor uw specifieke situatie.