Hoeveel erfbelasting betaalt u? Tarieven en vrijstellingen

Na het overlijden van een dierbare komt er veel op u af. Een van de zaken waar u mee te maken krijgt, is erfbelasting. Hoeveel u betaalt, hangt af van twee dingen: uw relatie tot de overledene en de waarde van wat u erft. Gelukkig hoeft u niet over het volledige bedrag belasting te betalen. Elke erfgenaam heeft recht op een vrijstelling, een bedrag waarover geen belasting verschuldigd is. Pas over het deel daarboven betaalt u erfbelasting.

Hoe wordt erfbelasting berekend?

De berekening verloopt in drie stappen. Eerst wordt de waarde van uw erfdeel vastgesteld. Vervolgens trekt u uw persoonlijke vrijstelling daarvan af. Over het bedrag dat overblijft, past de Belastingdienst het tarief toe dat bij uw situatie hoort.

Erft u minder dan uw vrijstelling? Dan betaalt u helemaal geen erfbelasting. In veel gevallen hoeft u dan ook geen aangifte te doen, maar het is verstandig om dat even te controleren.

Welke tarieven gelden er in 2026?

De tarieven voor erfbelasting zijn verdeeld in drie groepen, afhankelijk van uw relatie tot de overledene. Binnen elke groep geldt een lager tarief tot 158.669 euro en een hoger tarief daarboven.

Partner en kinderen (tariefgroep 1)

Als echtgenoot, geregistreerd partner of (stief/pleeg)kind betaalt u het laagste tarief. Over de eerste 158.669 euro boven uw vrijstelling is dat 10%. Over alles daarboven betaalt u 20%.

Kleinkinderen (tariefgroep 2)

Kleinkinderen en achterkleinkinderen betalen meer: 18% over de eerste 158.669 euro boven de vrijstelling en 36% over het meerdere.

Overige erfgenamen (tariefgroep 3)

Alle andere erfgenamen, zoals broers, zussen, neven, nichten of vrienden, betalen het hoogste tarief: 30% over de eerste 158.669 euro boven de vrijstelling en 40% over het meerdere.

Welke vrijstellingen gelden er in 2026?

De vrijstellingen worden elk jaar aangepast aan de inflatie. In 2026 gelden de volgende bedragen:

• Partner (echtgenoot, geregistreerd partner of samenwonend partner): 828.035 euro
• Kind, stiefkind of pleegkind: 26.230 euro
• Kleinkind: 26.230 euro
• Kind met een beperking: 78.671 euro
• Ouder: 62.110 euro
• Achterkleinkind of overige erfgenaam: 2.769 euro

Is de waarde van uw erfenis lager dan of gelijk aan uw vrijstelling? Dan betaalt u geen erfbelasting en hoeft u in de meeste gevallen ook geen aangifte te doen.

De partnervrijstelling nader bekeken

De vrijstelling voor de langstlevende partner is veruit het hoogst: 828.035 euro in 2026. Bij de meeste nalatenschappen valt de erfenis van de partner ruim binnen dit bedrag, waardoor er geen erfbelasting verschuldigd is.

Om voor de partnervrijstelling in aanmerking te komen, moet u gehuwd zijn geweest, een geregistreerd partnerschap hebben gehad of onder bepaalde voorwaarden hebben samengewoond met de overledene. Samenwonenden komen in aanmerking als zij een notarieel samenlevingscontract hadden en op hetzelfde adres stonden ingeschreven.

Rekenvoorbeelden

Een concreet voorbeeld maakt het overzichtelijker. Stel, uw vader overlijdt en u erft als kind 150.000 euro. Uw vrijstelling bedraagt 26.230 euro. U betaalt erfbelasting over 150.000 minus 26.230, dus over 123.770 euro. Omdat dit bedrag onder de grens van 158.669 euro blijft, geldt het lage tarief van 10%. U betaalt dan 12.377 euro erfbelasting.

Nu een ander voorbeeld. U erft als kind 250.000 euro. Na aftrek van de vrijstelling resteert 223.770 euro. Over de eerste 158.669 euro betaalt u 10%, dat is 15.866,90 euro. Over de resterende 65.101 euro betaalt u 20%, dat is 13.020,20 euro. In totaal komt de erfbelasting op 28.887,10 euro.

Erft u als broer of zus 50.000 euro? Dan is uw vrijstelling slechts 2.769 euro. U betaalt 30% over 47.231 euro, dus 14.169,30 euro. Het verschil in tariefgroep maakt dus veel uit.

De verhoogde vrijstelling voor kinderen met een beperking

Een kind dat voor ten minste 45% arbeidsongeschikt is en daardoor niet in staat is om het minimumloon te verdienen, kan aanspraak maken op een verhoogde vrijstelling van 78.671 euro. Dat is drie keer zo hoog als de reguliere kindvrijstelling van 26.230 euro. De arbeidsongeschiktheid moet worden aangetoond, bijvoorbeeld met een verklaring van het UWV.

Wanneer doet u aangifte?

Na een overlijden stuurt de Belastingdienst automatisch een aangifteformulier naar de contactpersoon van de nalatenschap. Vanaf 2026 hebben erfgenamen twintig maanden de tijd om aangifte te doen. Dat is een verruiming ten opzichte van de eerdere termijn van acht maanden, zodat u meer tijd heeft om de nalatenschap in kaart te brengen.

Na het indienen van de aangifte beoordeelt de Belastingdienst uw gegevens en legt een aanslag op. Bent u het niet eens met de aanslag, dan kunt u binnen zes weken bezwaar maken. Het is verstandig om de aangifte tijdig in te dienen, want te laat aangifte doen kan leiden tot een boete of belastingrente.

Kosten aftrekken van de erfbelasting

Niet alle kosten die u maakt bij het afwikkelen van een nalatenschap kunt u aftrekken. De kosten voor een verklaring van erfrecht mag u in sommige gevallen wel in mindering brengen op de erfbelasting. Wanneer u de erfenis afhandelt en daarvoor een verklaring van erfrecht nodig heeft, kunt u deze via ErfrechtAkte eenvoudig online aanvragen.

Dit artikel bevat algemene informatie over erfbelastingtarieven en vrijstellingen in 2026. De bedragen worden jaarlijks aangepast. Voor uw persoonlijke situatie is het verstandig om contact op te nemen met de Belastingdienst of een belastingadviseur.