Hoe weet u of er een testament is? Het Centraal Testamentenregister

Wat is het Centraal Testamentenregister?

Het Centraal Testamentenregister (CTR) is een landelijk register waarin wordt bijgehouden of iemand een testament heeft laten opstellen. Elke notaris in Nederland is wettelijk verplicht om een nieuw of gewijzigd testament te registreren bij het CTR. Het register wordt beheerd door de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) en bevat geen inhoudelijke informatie over het testament, maar alleen het feit dat er een testament is, bij welke notaris het is opgesteld en op welke datum.

Het CTR bestaat al sinds 1977 en is het enige officiële register in Nederland waarin testamenten worden geregistreerd. Het is een onmisbaar hulpmiddel bij het afwikkelen van een nalatenschap, omdat het uitsluitsel geeft over de vraag of een overledene een testament heeft achtergelaten.

Waarom is het Centraal Testamentenregister belangrijk?

Wanneer iemand overlijdt, is het essentieel om te weten of er een testament is. Het testament bepaalt namelijk wie de erfgenamen zijn, of er een executeur is benoemd en of er bijzondere bepalingen gelden. Zonder die informatie kan de nalatenschap niet correct worden afgewikkeld.

Het komt regelmatig voor dat familieleden niet weten of een overledene een testament had. Soms is een testament jaren geleden opgesteld en nooit ter sprake gekomen. Het Centraal Testamentenregister biedt in die gevallen zekerheid. De notaris die de verklaring van erfrecht opstelt, raadpleegt het register altijd als een van de eerste stappen.

Wie kan het register raadplegen?

U kunt als particulier kosteloos bij het Centraal Testamentenregister navragen of een overledene een Nederlands testament heeft en welke notaris het bewaart. Een digitale aanvraag is mogelijk als u aan de voorwaarden voldoet. Anders kunt u een aanvraag per e-mail of post doen. Het register verstrekt geen testamentinhoud. Een notaris kan de inhoud aan direct belanghebbenden toelichten.

Voor informatie over het testament van iemand die nog leeft gelden andere voorwaarden. Vraag bij het CTR of een notaris na welke aanvraag mogelijk is.

Hoe werkt de raadpleging in de praktijk?

Controleer eerst de aanvraagvoorwaarden bij het CTR. Voor de digitale aanvraag zijn gegevens van de overledene nodig. Soms is een aanvraag per e-mail of post met een kopie van de overlijdensakte nodig.

Het antwoord vertelt of er een testament is en welke notaris dit bewaart. Alleen een notaris kan een gevonden testament aan belanghebbenden toelichten. Bij buitenlandse omstandigheden kan aanvullend onderzoek nodig zijn.

Wat als er meerdere testamenten zijn?

Het komt voor dat iemand gedurende zijn of haar leven meerdere testamenten heeft laten opstellen. In dat geval geldt in principe het meest recente testament. Een nieuw testament herroept de eerdere testamenten, tenzij in het nieuwe testament uitdrukkelijk anders is bepaald.

Alle testamenten worden in het CTR geregistreerd met hun datum. De notaris kan zo vaststellen welk testament het laatst is opgemaakt. Het is daarom verstandig om bij het opstellen van een nieuw testament expliciet te laten opnemen dat alle eerdere testamenten worden herroepen. Zo voorkomt u onduidelijkheid na uw overlijden.

Wat als het testament bij een gestopt notariskantoor is opgemaakt?

Het kan gebeuren dat de notaris die het testament oorspronkelijk heeft opgesteld, inmiddels is gestopt met zijn of haar praktijk. In dat geval is het testament overgedragen aan een andere notaris, de zogenaamde opvolger of bewaarder. Het CTR houdt bij welke notaris op dit moment de bewaarder is van het testament. De notaris die de nalatenschap behandelt, kan het testament dus altijd achterhalen, ook als het kantoor niet meer bestaat.

Wat kost het raadplegen van het register?

Een aanvraag online of per e-mail bij het CTR is kosteloos. Voor een aanvraag per post betaalt u de verzendkosten. Een notaris kan kosten rekenen voor aanvullend onderzoek of uitleg van de testamentinhoud.

Kan een testament buiten het register om bestaan?

In theorie is het mogelijk dat een testament niet in het CTR is geregistreerd, maar dat komt in de praktijk zelden voor. Sinds 1977 zijn notarissen wettelijk verplicht elk testament te registreren. Voor testamenten die voor die datum zijn opgesteld, bestaat een kleine kans dat ze niet in het register staan. In dat geval is het verstandig om ook bij de notaris in de woonplaats van de overledene navraag te doen.

Een handgeschreven testament (ook wel olografisch testament genoemd) is in Nederland niet rechtsgeldig. Een testament moet altijd door een notaris worden opgesteld om juridische geldigheid te hebben. Een zelfgeschreven document met laatste wensen heeft geen juridische werking en wordt niet in het CTR geregistreerd.

Dit artikel is puur informatief en vormt geen juridisch advies. Voor advies over uw persoonlijke situatie kunt u terecht bij een notaris.

Bronnen en actuele regels

Bekijk de officiële informatie bij Notaris.nl