Wat is een verklaring van erfrecht en wanneer heeft u die nodig?

Een verklaring van erfrecht is een officieel document dat door een notaris wordt opgesteld na het overlijden van een dierbare. Hierin staat wie de erfgenamen zijn, of er een testament is en wie bevoegd is om de nalatenschap af te handelen. Banken, verzekeraars en andere instanties vragen bijna altijd om dit document voordat zij rekeningen vrijgeven of uitkeringen doen. Zonder verklaring van erfrecht kunt u in de meeste gevallen niet bij het geld of de bezittingen van de overledene.

Wat staat er in een verklaring van erfrecht?

De notaris legt in de verklaring van erfrecht een aantal belangrijke zaken vast. Ten eerste vermeldt het document wie de wettelijke erfgenamen zijn en of er een testament is dat de erfopvolging wijzigt. Daarnaast staat erin of de erfgenamen de erfenis hebben aanvaard, beneficiair hebben aanvaard of hebben verworpen. Tot slot vermeldt de verklaring wie bevoegd is om namens de erfgenamen te handelen, bijvoorbeeld een executeur of een gevolmachtigde.

Het document is daarmee het bewijs waarmee u als erfgenaam kunt aantonen dat u gerechtigd bent om over de nalatenschap te beschikken.

Wanneer heeft u een verklaring van erfrecht nodig?

In de praktijk heeft u een verklaring van erfrecht nodig bij de volgende situaties:

• U wilt toegang tot de bankrekeningen van de overledene, bijvoorbeeld om openstaande rekeningen te betalen of het saldo over te laten maken naar de erfgenamen.
• Er moet een verzekering worden uitgekeerd, zoals een levensverzekering of een uitvaartverzekering.
• De overledene had een koopwoning die verkocht of op naam van een erfgenaam gezet moet worden.
• Een pensioenfonds of andere instantie vraagt om bewijs van erfrecht.

De bank bepaalt zelf in welke gevallen een verklaring van erfrecht verplicht is. Bij een laag saldo op de rekening kan het soms voldoende zijn om alleen een overlijdensakte te overleggen. Bij hogere bedragen of als er meerdere erfgenamen zijn, is de verklaring vrijwel altijd vereist.

Wanneer is een verklaring van erfrecht niet nodig?

Niet in alle situaties is een verklaring van erfrecht vereist. Als de overledene alleen een bankrekening had met een beperkt saldo, accepteren sommige banken een overlijdensakte in combinatie met een legitimatiebewijs. Ook bij en/of-rekeningen waar de langstlevende partner medetekeningsbevoegd is, kan de bank soms zonder verklaring van erfrecht werken. Het is verstandig om altijd eerst bij de bank na te vragen wat zij precies nodig hebben.

Hoe stelt de notaris een verklaring van erfrecht op?

Voordat de notaris de verklaring kan opstellen, doet hij of zij een aantal onderzoeken. De notaris raadpleegt het Centraal Testamentenregister om te controleren of de overledene een testament heeft laten opstellen. Daarnaast onderzoekt de notaris de registers van de burgerlijke stand om vast te stellen wie de erfgenamen zijn.

Vervolgens neemt de notaris contact op met alle erfgenamen. Iedere erfgenaam moet aangeven of hij of zij de erfenis aanvaardt, beneficiair aanvaardt of verwerpt. Pas als alle erfgenamen hun keuze hebben gemaakt en de onderzoeken zijn afgerond, kan de notaris de verklaring van erfrecht opstellen.

Wat kost een verklaring van erfrecht?

De kosten van een verklaring van erfrecht verschillen per notaris en zijn afhankelijk van de complexiteit van de situatie. Factoren die meespelen zijn het aantal erfgenamen, of er een testament aanwezig is en of er onroerend goed in de nalatenschap zit. Bij een traditionele notaris liggen de kosten doorgaans tussen de 300 en 1.200 euro.

Bij een digitale aanvraag via ErfrechtAkte is de prijsopbouw transparant: het basisbedrag is 279 euro voor maximaal vijf erfgenamen. Voor elke extra erfgenaam geldt een toeslag van 49 euro. Als er een testament aanwezig is, komt daar 49 euro bij voor de beoordeling door de notaris. Moet de verklaring worden ingeschreven bij het Kadaster, dan kost dat 75 euro extra.

Hoe lang duurt het voordat u de verklaring ontvangt?

De doorlooptijd hangt af van de situatie. Als er weinig erfgenamen zijn en iedereen snel reageert, kan de verklaring binnen enkele weken klaar zijn. Bij meer erfgenamen, erfgenamen die moeilijk te bereiken zijn of een complexe nalatenschap, kan het proces enkele maanden duren. De notaris kan de verklaring pas opstellen als alle erfgenamen hun keuze hebben gemaakt.

Een verklaring van erfrecht digitaal aanvragen

Het aanvragen van een verklaring van erfrecht hoeft u niet meer op het kantoor van de notaris te doen. Bij ErfrechtAkte verloopt het volledige traject digitaal. U vult een online vragenlijst in met de gegevens van de overledene en de erfgenamen. Alle erfgenamen ontvangen vervolgens per e-mail een uitnodiging om hun eigen gegevens aan te vullen en hun aanvaardingskeuze te maken. De identificatie verloopt via iDIN, waarmee u zich veilig identificeert via uw eigen Nederlandse bank. Een fysiek bezoek aan de notaris is daardoor niet nodig.

Wanneer alle erfgenamen hun gegevens hebben ingevuld en hun keuze hebben gemaakt, stelt de notaris de verklaring van erfrecht op. U kunt uw aanvraag eenvoudig online starten.

Verklaring van erfrecht en het Kadaster

Had de overledene een koopwoning, een stuk grond of een boot? Dan is het verstandig om de verklaring van erfrecht in te laten schrijven bij het Kadaster. Hierdoor wordt de eigendomsoverdracht officieel vastgelegd. Dat is niet alleen nodig als u de woning wilt verkopen, maar ook zodat belastingaanslagen en andere overheidscorrespondentie naar de juiste persoon worden gestuurd. Bij een digitale aanvraag via ErfrechtAkte kunt u de kadaster-inschrijving direct meenemen.

Wie kan een verklaring van erfrecht aanvragen?

Een verklaring van erfrecht kan worden aangevraagd door iedereen die het document nodig heeft voor de afwikkeling van de nalatenschap. Dat zijn in de praktijk meestal de erfgenamen zelf, maar ook een executeur of een gevolmachtigde kan de aanvraag doen. Niet-erfgenamen, zoals schuldeisers van de overledene, kunnen geen verklaring van erfrecht aanvragen.

Samengevat

Een verklaring van erfrecht is in de meeste situaties onmisbaar om de nalatenschap van een dierbare te kunnen afhandelen. Het document bewijst wie de erfgenamen zijn en wie bevoegd is om te handelen. Neem bij twijfel altijd contact op met een notaris voor advies over uw specifieke situatie.

Dit artikel biedt algemene informatie over de verklaring van erfrecht en is geen vervanging voor professioneel juridisch advies. Raadpleeg een notaris voor advies dat is afgestemd op uw persoonlijke situatie.