Wat kost het afwikkelen van een nalatenschap?

Wanneer een dierbare overlijdt, is het begrijpelijk dat u niet meteen aan kosten denkt. Toch is het goed om vroegtijdig een beeld te hebben van wat het afwikkelen van een nalatenschap kost. De totale kosten lopen uiteen van enkele honderden tot enkele duizenden euro's, afhankelijk van de omvang van de nalatenschap en de complexiteit van de situatie. In dit artikel zetten wij de belangrijkste kostenposten voor u op een rij.

Notariskosten: de grootste kostenpost

De notaris speelt een centrale rol bij het afwikkelen van een nalatenschap. U heeft vrijwel altijd een notaris nodig voor het opstellen van een verklaring van erfrecht, en vaak ook voor de verdeling van de boedel. Notaristarieven zijn vrij, wat betekent dat elke notaris zelf mag bepalen wat de werkzaamheden kosten. Hoe ingewikkelder de nalatenschap of de familiesituatie, hoe meer uren de notaris maakt en hoe hoger de kosten.

Factoren die de notariskosten beinvloeden zijn onder meer het aantal erfgenamen, de aanwezigheid van een testament, de vraag of er onroerend goed in de nalatenschap zit en of de administratie van de overledene op orde was. Bij een eenvoudige nalatenschap kunt u denken aan enkele honderden euro's, terwijl bij een complexe situatie de kosten kunnen oplopen tot enkele duizenden euro's.

Kosten van een verklaring van erfrecht

Een verklaring van erfrecht is het document waarmee u aantoont wie de erfgenamen zijn en wie bevoegd is om de nalatenschap af te handelen. Banken, verzekeraars en andere instanties vragen hier vrijwel altijd om. De kosten variëren, maar liggen bij een traditionele notaris doorgaans tussen de 300 en 1.200 euro.

Bij een digitale aanvraag via ErfrechtAkte zijn de kosten transparant opgebouwd: het basisbedrag is 279 euro (tot vijf erfgenamen), met een toeslag van 49 euro per extra erfgenaam. Is er een testament aanwezig, dan komt daar 49 euro bij voor de beoordeling door de notaris. Moet de verklaring worden ingeschreven bij het Kadaster, bijvoorbeeld omdat er een woning in de nalatenschap zit, dan kost dat 75 euro extra. U weet zo vooraf precies waar u aan toe bent.

Griffierechten bij beneficiaire aanvaarding of verwerping

Wanneer u een erfenis beneficiair aanvaardt of verwerpt, moet dat worden geregistreerd bij de rechtbank. Hier zijn griffierechten aan verbonden. In 2026 bedragen deze kosten 165 euro per erfgenaam die een verklaring aflegt. Dit zijn vaste kosten die door de rechtbank worden bepaald.

Bij een digitale aanvraag via ErfrechtAkte worden de griffierechten direct in het traject afgehandeld, zodat u niet zelf naar de rechtbank hoeft.

Taxatiekosten

Wanneer er waardevolle bezittingen in de nalatenschap zitten, zoals een woning, sieraden, kunst of een onderneming, kan een taxatie nodig zijn. De Belastingdienst wil namelijk weten wat de waarde van de nalatenschap is om de erfbelasting te kunnen berekenen. De kosten van een woningtaxatie liggen doorgaans tussen de 400 en 800 euro. Voor andere bezittingen hangt het af van het type en de complexiteit van de taxatie.

Erfbelasting

Erfbelasting is strikt genomen geen kostenpost van het afwikkelen zelf, maar het is wel een bedrag waar u als erfgenaam rekening mee moet houden. Hoeveel erfbelasting u betaalt, hangt af van de waarde van uw erfdeel en uw relatie tot de overledene. Partners en kinderen betalen minder dan verdere familieleden of niet-verwanten, en er gelden vrijstellingen waarover u geen belasting betaalt.

Uitvaartkosten

De kosten van de uitvaart worden betaald uit de nalatenschap. Deze kosten vallen buiten het afwikkelen in juridische zin, maar ze verminderen wel de waarde van de nalatenschap en mogen worden afgetrokken bij de aangifte erfbelasting. Het gaat dan om kosten zoals de begrafenis of crematie, de rouwadvertentie, de koffietafel en het graf of de urn. Andere kosten, zoals notariskosten voor de verklaring van erfrecht, zijn niet aftrekbaar als uitvaartkosten.

Overige kosten

Afhankelijk van de situatie kunt u nog met andere kosten te maken krijgen. Denk aan de ontruiming van de woning, de inschakeling van een makelaar als er een huis verkocht moet worden, of juridische kosten als erfgenamen het niet eens worden over de verdeling. Is er een executeur benoemd in het testament, dan heeft deze recht op een vergoeding. Wettelijk is dat 1% van de waarde van de nalatenschap op het moment van overlijden, tenzij in het testament een ander bedrag is vastgelegd.

Overzicht van de kosten

Om u een globaal beeld te geven, vindt u hieronder de meest voorkomende kostenposten bij het afwikkelen van een nalatenschap:

• Verklaring van erfrecht: 279 tot 1.200 euro, afhankelijk van de notaris en de situatie
• Griffierechten (bij beneficiaire aanvaarding of verwerping): 165 euro per verklaring
• Taxatie woning: 400 tot 800 euro
• Executeurvergoeding: doorgaans 1% van de waarde van de nalatenschap
• Eventuele kosten voor ontruiming, makelaar of juridische bijstand

Hoe houdt u de kosten beheersbaar?

Een goede voorbereiding helpt om de kosten van het afwikkelen te beperken. Zorg ervoor dat de administratie van de overledene zo compleet mogelijk is voordat u naar de notaris gaat. Hoe meer u zelf in kaart brengt, zoals bankrekeningen, verzekeringen, schulden en bezittingen, hoe minder uren de notaris hoeft te besteden. Vraag ook altijd vooraf een offerte of kostenopgave bij de notaris, zodat u niet voor verrassingen komt te staan.

Wanneer u een verklaring van erfrecht nodig heeft om de bankrekeningen te deblokkeren of de nalatenschap af te handelen, kunt u deze ook eenvoudig en tegen een transparant tarief online aanvragen via ErfrechtAkte. Het volledige traject verloopt digitaal, een bezoek aan de notaris is niet nodig.

Dit artikel is puur informatief en vervangt geen persoonlijk juridisch of fiscaal advies. Raadpleeg een notaris of belastingadviseur voor uw specifieke situatie.