Hoe technologie het afwikkelen van een nalatenschap makkelijker maakt

Na het overlijden van een dierbare komt er veel op u af. Naast het verdriet moet u bankrekeningen laten deblokkeren, erfgenamen informeren, documenten verzamelen en keuzes maken over de erfenis. Dat zijn taken die voorheen weken van heen en weer bellen, papierwerk en notarisbezoeken vergden. Gelukkig kan technologie u hierbij helpen. In dit artikel leest u hoe digitale oplossingen het afwikkelen van een nalatenschap overzichtelijker en minder belastend maken.

De traditionele route: veel papier, veel wachten

Bij het afwikkelen van een nalatenschap moeten veel stappen worden doorlopen. Volgens het stappenplan van de Koninklijke Notariele Beroepsorganisatie begint het met het vaststellen van de waarde van de nalatenschap, het betalen van schulden en uiteindelijk het verdelen van wat er overblijft. Traditioneel betekent dat: afspraken maken bij de notaris, alle erfgenamen fysiek laten identificeren, formulieren invullen en wachten op post.

Voor veel mensen is dat een drempel. Zeker als erfgenamen op verschillende plekken in het land wonen, of als u naast uw eigen gezin en werk ook nog eens een complete nalatenschap moet regelen. De emotionele belasting is al groot genoeg. Elke administratieve hobbel voelt dan als een extra last.

Wat verandert er door digitalisering?

De afgelopen jaren is er veel veranderd in de manier waarop notariele processen verlopen. Digitale identificatie maakt het mogelijk om uzelf op afstand te legitimeren, zonder dat u fysiek op een kantoor hoeft te verschijnen. En steeds meer onderdelen van de afwikkeling kunnen online worden afgehandeld: van het aanleveren van gegevens tot het maken van uw keuze over de erfenis.

Concreet betekent dit dat u als erfgenaam of als degene die de nalatenschap regelt, minder afhankelijk bent van kantooruren, postbezorging en fysieke afspraken. Dat scheelt niet alleen tijd, maar ook stress.

Online een verklaring van erfrecht aanvragen

Een van de belangrijkste documenten bij het afwikkelen van een nalatenschap is de verklaring van erfrecht. Banken, verzekeraars en andere instanties vragen hier vrijwel altijd om voordat zij rekeningen vrijgeven of geld uitkeren. Zonder dit document kunt u in de praktijk weinig regelen.

Bij ErfrechtAkte verloopt het hele traject voor de verklaring van erfrecht digitaal. U vult online een vragenlijst in met de gegevens van de overledene en de erfgenamen. Vervolgens worden alle erfgenamen per e-mail uitgenodigd om hun eigen gegevens aan te vullen en hun keuze te maken: zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. De notaris stelt daarna de verklaring op. Een fysiek bezoek aan het notariskantoor is niet nodig.

Identificatie via uw eigen bank

Een essentieel onderdeel van elke notariele akte is de identificatie van alle betrokkenen. Bij een digitale aanvraag gebeurt dit via iDIN, een dienst die gekoppeld is aan uw Nederlandse bankrekening. U logt in bij uw eigen bank en bevestigt daarmee uw identiteit. Het is dezelfde techniek die u waarschijnlijk al kent van het inloggen bij overheidsdiensten of het openen van een online account.

Het voordeel is duidelijk: u hoeft niet met uw paspoort naar een kantoor, en het maakt niet uit waar in Nederland u woont. Elke erfgenaam kan zich op een moment dat het hem of haar uitkomt identificeren en de aanvaardingskeuze digitaal ondertekenen.

Overzicht van de nalatenschap: het saldo bevroren

Voordat erfgenamen hun keuze maken over de erfenis, is het belangrijk dat iedereen een goed beeld heeft van wat de nalatenschap inhoudt. Wat zijn de bezittingen? Welke schulden zijn er? Bij een digitale aanvraag via ErfrechtAkte vult u de bezittingen en schulden in en wordt het netto saldo automatisch berekend.

Een belangrijk detail: het saldo wordt bevroren op het moment dat alle gegevens zijn aangeleverd. Dat betekent dat alle erfgenamen op basis van exact dezelfde informatie hun beslissing nemen. Niemand hoeft zich af te vragen of de cijfers inmiddels zijn veranderd. Dat voorkomt misverstanden en draagt bij aan een eerlijk proces.

Beneficiair aanvaarden of verwerpen zonder naar de rechtbank

Als een erfgenaam ervoor kiest om de erfenis beneficiair te aanvaarden of te verwerpen, moet dat normaal gesproken worden geregistreerd bij de rechtbank. Dat brengt griffierechten met zich mee en kost extra tijd. Bij een digitale aanvraag worden de griffierechten van 215 euro direct via het platform afgehandeld. U hoeft niet zelf naar de rechtbank en het wordt automatisch in het boedelregister ingeschreven.

Onroerend goed en het kadaster

Bezat de overledene een woning? Dan moet de verklaring van erfrecht worden ingeschreven bij het Kadaster. Ook dat kunt u bij een digitale aanvraag direct meenemen. Het scheelt u een apart traject en de bijbehorende administratie.

Voor wie is de digitale route geschikt?

De volledig digitale afhandeling werkt het beste als alle betrokkenen in Nederland wonen, achttien jaar of ouder zijn en beschikken over een Nederlandse bankrekening voor de iDIN-identificatie. Zijn er minderjarige erfgenamen, wonen erfgenamen in het buitenland of is er sprake van een bijzonder complexe situatie? Dan kan het zijn dat een deel van het traject toch op de traditionele manier moet verlopen.

Voor de meeste nalatenschappen is de digitale route echter een uitkomst. U bespaart tijd, u voorkomt onnodige reisbewegingen en u houdt in een overzichtelijk online dossier bij waar u staat in het proces.

Technologie als ondersteuning, niet als vervanging

Het is goed om te benadrukken dat technologie het menselijke aspect niet vervangt. Achter elke digitale aanvraag zit een notaris die de verklaring van erfrecht opstelt, de registers raadpleegt en controleert of alles juridisch klopt. De technologie zorgt ervoor dat u als erfgenaam minder belast wordt met de praktische rompslomp, zodat u uw aandacht kunt richten op wat echt belangrijk is.

Als u een verklaring van erfrecht nodig heeft, kunt u via ErfrechtAkte het hele traject digitaal doorlopen. U vult de gegevens in, de erfgenamen worden uitgenodigd en de notaris doet de rest. Start uw aanvraag online en ontdek hoe eenvoudig het kan zijn.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen vervanging voor persoonlijk juridisch advies. Raadpleeg een notaris voor uw specifieke situatie.