Social media-accounts na overlijden: wat kunt u doen als nabestaande?

Na het overlijden van een dierbare komen er veel praktische zaken op u af. Naast het regelen van de uitvaart, het informeren van instanties en het afhandelen van de erfenis, is er nog iets dat steeds vaker een rol speelt: de online aanwezigheid van de overledene. Denk aan profielen op Facebook, Instagram, X, LinkedIn of een Google-account met foto's, e-mails en documenten. Wat kunt u als nabestaande met deze accounts doen? En hoe voorkomt u dat ze onbeheerd blijven?

Waarom het belangrijk is om social media-accounts te regelen

Het profiel van een overledene kan na het overlijden nog zichtbaar zijn voor vrienden, collega's en kennissen. Soms verschijnen er automatische herinneringen, zoals verjaardagsnotificaties, die voor nabestaanden pijnlijk kunnen zijn. Ook kunnen accounts een doelwit worden voor hackers of misbruik als ze niet worden beveiligd of verwijderd. Het is daarom verstandig om social media-accounts op een gegeven moment te laten verwijderen of om te zetten naar een gedenkpagina.

Welke opties heeft u per platform?

Facebook en Instagram

Bij Facebook kunt u als nabestaande een verzoek indienen om het account in herdenkingsstatus te laten plaatsen. Het profiel blijft dan bestaan, maar achter de naam verschijnt de tekst "Ter nagedachtenis van". Vrienden kunnen berichten blijven plaatsen op het profiel, wat voor sommige nabestaanden troostend is. Had de overledene vooraf een nabestaandencontact aangewezen, dan kan die persoon het profiel beperkt beheren, bijvoorbeeld door een vastgezet bericht toe te voegen.

U kunt ook een verzoek indienen om het account volledig te laten verwijderen. Daarvoor heeft u een bewijs van overlijden nodig, zoals een overlijdensakte of rouwkaart. Instagram, dat onderdeel is van hetzelfde moederbedrijf, hanteert een vergelijkbare werkwijze.

Google (Gmail, YouTube, Google Foto's)

Google biedt de mogelijkheid om via de inactiviteitsvoorkeuren vooraf te bepalen wat er met uw account gebeurt als u een bepaalde periode niet inlogt. U kiest een periode van inactiviteit (3, 6, 12 of 18 maanden), waarna maximaal tien contactpersonen een melding ontvangen. Deze personen kunnen vervolgens een kopie downloaden van gegevens uit diensten als Gmail, Google Foto's en Google Drive. U kunt ook instellen dat het account na de inactiviteitsperiode automatisch wordt verwijderd.

Is dit niet vooraf ingesteld, dan kunnen nabestaanden bij Google een verzoek indienen om toegang te krijgen tot het account van een overleden persoon of om het account te laten sluiten. Google beoordeelt elk verzoek individueel.

LinkedIn

Bij LinkedIn kunt u via een online formulier een verzoek indienen om het profiel van een overledene te verwijderen. U heeft daarvoor het e-mailadres van de overledene en een bewijs van overlijden nodig.

X (voorheen Twitter)

Bij X kunnen directe familieleden of een gemachtigde van de nalatenschap een verzoek indienen om het account te deactiveren. X verwijdert het account na een verificatieprocedure. Een optie voor een herdenkingsstatus biedt X niet.

Heeft u inloggegevens nodig?

Voor het aanvragen van een herdenkingsstatus of het verwijderen van een account heeft u bij de meeste platforms geen inloggegevens nodig. U dient wel aan te tonen dat de accounthouder is overleden, meestal met een overlijdensakte. Het helpt als u weet welke accounts de overledene had, zodat u gericht actie kunt ondernemen. Als u niet precies weet welke accounts er zijn, kunt u de e-mail van de overledene doorzoeken op bevestigingsmails van social media-platforms.

Digitale nalatenschap vastleggen: hoe kunt u het vooraf regelen?

Steeds meer mensen leggen hun wensen rondom online accounts vast, bijvoorbeeld in een zogenoemd digitaal testament of een bijlage bij het testament. U kunt een overzicht maken van al uw accounts met gebruikersnamen en wachtwoorden, en per account aangeven wat ermee moet gebeuren na uw overlijden. Bewaar dit overzicht op een veilige plek die uw nabestaanden kennen, bijvoorbeeld bij de notaris in een digitale kluis.

Daarnaast kunt u bij veel platforms zelf alvast voorkeuren instellen. Bij Facebook wijst u een nabestaandencontact aan via de beveiligingsinstellingen. Bij Google stelt u de inactiviteitsvoorkeuren in. Zo maakt u het voor uw nabestaanden aanzienlijk eenvoudiger.

Vergeet ook andere digitale zaken niet

Social media is slechts een onderdeel van de digitale nalatenschap. Denk ook aan lopende abonnementen op streamingdiensten, webshops waar betaalgegevens zijn opgeslagen, cloudopslag met foto's of documenten en e-mailaccounts. Sommige diensten rekenen maandelijks automatisch af. Door deze tijdig op te zeggen voorkomt u onnodige kosten voor de nalatenschap.

Bij het afhandelen van een nalatenschap speelt de verklaring van erfrecht vaak een centrale rol. Banken en andere instanties vragen dit document voordat zij rekeningen vrijgeven. Via ErfrechtAkte kunt u een verklaring van erfrecht eenvoudig online aanvragen, zodat u ook de financiele kant van de nalatenschap snel kunt oppakken.

Praktische tips voor nabestaanden

• Maak een lijst van alle online accounts die u kent van de overledene
• Controleer de e-mail van de overledene op bevestigingen van accounts en abonnementen
• Dien per platform een verzoek in voor verwijdering of herdenkingsstatus
• Bewaar de overlijdensakte digitaal, want de meeste platforms vragen hierom
• Zeg lopende betaalde abonnementen zo snel mogelijk op

Het regelen van de online nalatenschap kan emotioneel belastend zijn. Neem de tijd die u nodig heeft en vraag hulp aan een familielid of vriend als het u te veel wordt. De meeste platforms hanteren geen strikte deadline, dus u hoeft dit niet meteen in de eerste weken te doen.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen vervanging voor persoonlijk juridisch advies. Voor vragen over uw specifieke situatie kunt u contact opnemen met een notaris of het Juridisch Loket.