Wat is een Europese verklaring van erfrecht?

Een Europese verklaring van erfrecht is een officieel document dat in de hele Europese Unie wordt erkend. Het is bedoeld voor situaties waarin een nalatenschap grensoverschrijdende aspecten heeft, bijvoorbeeld als de overledene bezittingen had in een ander EU-land of als een van de erfgenamen in het buitenland woont. Met dit document kunnen erfgenamen, executeurs en andere betrokkenen hun rechten aantonen in andere EU-lidstaten, zonder dat zij in elk land apart een procedure hoeven te doorlopen.

De Europese verklaring van erfrecht is ingevoerd op grond van de Europese Erfrechtverordening (Verordening EU nr. 650/2012), die sinds 17 augustus 2015 van toepassing is in de meeste EU-lidstaten. Denemarken en Ierland nemen niet deel aan deze verordening.

Wanneer heeft u een Europese verklaring van erfrecht nodig?

U heeft een Europese verklaring van erfrecht nodig wanneer u uw rechten als erfgenaam, executeur of legataris moet aantonen in een ander EU-land. De meest voorkomende situaties zijn:

De overledene had een bankrekening in een ander EU-land
De overledene bezat onroerend goed in een ander EU-land, zoals een vakantiehuis
Een erfgenaam woont in een ander EU-land en moet zich daar legitimeren als rechthebbende
De executeur moet namens de nalatenschap handelen in een ander EU-land
Er is een verzekeringsuitkering of pensioen in een ander EU-land dat moet worden afgewikkeld

Als de nalatenschap volledig in Nederland valt en alle erfgenamen in Nederland wonen, is een gewone (Nederlandse) verklaring van erfrecht voldoende en heeft u geen Europese variant nodig.

Wat is het verschil met een Nederlandse verklaring van erfrecht?

Een Nederlandse verklaring van erfrecht is een notariële akte die geldig is in Nederland. Buitenlandse instanties, zoals banken of kadasters in andere EU-landen, zijn niet verplicht om dit Nederlandse document te accepteren. In de praktijk leidt dat tot problemen en vertraging als u in het buitenland zaken moet regelen.

De Europese verklaring van erfrecht lost dit op. Dit document wordt in alle deelnemende EU-lidstaten erkend zonder dat er een aparte procedure nodig is. Het document heeft dezelfde bewijskracht in Spanje, Frankrijk, Duitsland of een ander deelnemend EU-land als in het land waar het is afgegeven.

Een belangrijk verschil is dat de Europese verklaring van erfrecht een beperkte geldigheidsduur heeft. Een gewaarmerkt afschrift is zes maanden geldig. Na die termijn moet u een nieuw afschrift aanvragen als u het document nog nodig heeft. De Nederlandse verklaring van erfrecht heeft geen formele vervaldatum.

Wie kan een Europese verklaring van erfrecht aanvragen?

De Europese verklaring van erfrecht kan worden aangevraagd door:

Erfgenamen
Legatarissen (personen die een specifiek legaat ontvangen)
Executeurs of andere personen die belast zijn met het beheer van de nalatenschap

In Nederland wordt de Europese verklaring van erfrecht afgegeven door een notaris, mits Nederland bevoegd is om over de nalatenschap te oordelen. Dat is in de regel het geval als de overledene zijn of haar laatste gewone verblijfplaats in Nederland had.

Hoe vraagt u een Europese verklaring van erfrecht aan?

U vraagt een Europese verklaring van erfrecht aan bij een notaris in Nederland. De notaris doorloopt grotendeels hetzelfde onderzoek als bij een gewone verklaring van erfrecht: controle van de Basisregistratie Personen, raadpleging van het Centraal Testamentenregister en contact met alle erfgenamen.

Daarnaast moet de notaris vaststellen welk recht van toepassing is op de nalatenschap. Op grond van de Europese Erfrechtverordening is in beginsel het recht van toepassing van het land waar de overledene zijn of haar laatste gewone verblijfplaats had. De overledene kan echter in een testament een rechtskeuze hebben gemaakt voor het recht van zijn of haar nationaliteit.

Na het onderzoek stelt de notaris de Europese verklaring op via een standaardformulier dat in alle EU-lidstaten wordt gebruikt. Dit formulier is vastgelegd in de Europese verordening, zodat het in elk land op dezelfde manier wordt opgesteld en begrepen.

Wat kost een Europese verklaring van erfrecht?

De kosten van een Europese verklaring van erfrecht liggen doorgaans iets hoger dan die van een gewone Nederlandse verklaring van erfrecht, omdat er aanvullend onderzoek nodig is naar het toepasselijke recht en eventuele buitenlandse regelingen. Reken op een meerprijs van enkele honderden euro's bovenop het tarief van een gewone verklaring.

Als u zowel een Nederlandse als een Europese verklaring nodig heeft, kan de notaris beide documenten gelijktijdig opstellen. Het onderzoek overlapt grotendeels, waardoor de totale kosten lager uitvallen dan wanneer u beide documenten apart zou laten maken.

Een Europese verklaring nodig?

Als de overledene bezittingen had in het buitenland of als erfgenamen in een ander EU-land wonen, is het verstandig om vroegtijdig te informeren of een Europese verklaring van erfrecht nodig is. Uw notaris kan u hierover adviseren. U kunt ook via ErfrechtAkte het aanvraagproces voor een verklaring van erfrecht online starten. Tijdens de aanvraag wordt vastgesteld of een Europese verklaring in uw situatie van toepassing is.

Goed om te weten

De Europese Erfrechtverordening geldt niet in alle EU-lidstaten. Denemarken en Ierland doen niet mee. Voor nalatenschappen met bezittingen in die landen gelden andere regels. De informatie in dit artikel is algemeen van aard en gebaseerd op de Europese Erfrechtverordening (EU nr. 650/2012). Voor advies over uw persoonlijke situatie kunt u terecht bij een notaris of bij het Juridisch Loket. Meer informatie over internationaal erfrecht vindt u ook op de website van de Rijksoverheid.