Wat doet u met cryptovaluta in een nalatenschap?

Steeds meer Nederlanders bezitten cryptovaluta zoals bitcoin of ethereum. Maar wat gebeurt er met die digitale munten als iemand overlijdt? In tegenstelling tot een bankrekening of een beleggingsportefeuille zijn cryptovaluta niet automatisch bereikbaar voor nabestaanden. Zonder de juiste voorbereiding kunnen erfgenamen hun recht op de nalatenschap hebben, maar de crypto feitelijk nooit kunnen bereiken. In dit artikel leest u hoe u dat voorkomt en wat u kunt doen als u cryptovaluta erft.

Waarom zijn cryptovaluta anders dan andere bezittingen?

Een bankrekening staat op naam bij een financiele instelling. Na een overlijden kunnen erfgenamen met een verklaring van erfrecht toegang krijgen tot die rekening. Cryptovaluta werken anders. Wie crypto bezit in een eigen wallet (een digitale portemonnee), heeft toegang via een zogeheten seed phrase of private key. Dat is een reeks woorden of een code die als enige sleutel dient. Zonder die sleutel is het technisch onmogelijk om bij de crypto te komen, ongeacht wat er juridisch is vastgelegd.

Dit maakt cryptovaluta kwetsbaar in een nalatenschap. De munten bestaan wel, de erfgenamen hebben er recht op, maar als niemand de sleutel kent, zijn ze definitief verloren.

Crypto op een exchange: wat kunt u als erfgenaam doen?

Staat de cryptovaluta niet in een eigen wallet maar op een platform zoals Bitvavo of Coinbase? Dan is de situatie vergelijkbaar met een bankrekening. U kunt als erfgenaam contact opnemen met het platform en toegang aanvragen. Meestal heeft u daarvoor een overlijdensakte en een verklaring van erfrecht nodig. Het platform controleert uw bevoegdheid en geeft vervolgens toegang tot het account of keert het saldo uit. Dit proces kan enkele weken duren, maar het geld is in principe bereikbaar.

Heeft u een verklaring van erfrecht nodig om de cryptorekening te deblokkeren? Via ErfrechtAkte kunt u deze eenvoudig en tegen een vast tarief online aanvragen. De hele procedure verloopt digitaal, zonder fysiek bezoek aan de notaris.

Hoe legt u cryptovaluta vast voor uw nabestaanden?

Het belangrijkste dat u kunt doen, is ervoor zorgen dat uw erfgenamen toegang kunnen krijgen tot uw crypto na uw overlijden. Er zijn verschillende manieren om dit te regelen.

Depotakte bij de notaris

De meest veilige optie is een depotakte bij de notaris. De notaris bewaart uw seed phrase of private key in een verzegelde envelop en legt dit vast in een notariele akte. Deze akte wordt ingeschreven in het Centraal Testamentenregister. Na uw overlijden kan de notaris de sleutel vrijgeven aan uw erfgenamen. Het voordeel van deze methode is dat de sleutel veilig bewaard wordt en nooit verloren raakt, terwijl niemand er bij leven ongewenst bij kan.

Vastleggen in een testament

U kunt in uw testament laten opnemen dat u cryptovaluta bezit en hoe uw erfgenamen daarbij kunnen. Het is verstandig om in het testament ook een executeur aan te wijzen die de digitale nalatenschap beheert. De seed phrase zelf neemt u niet letterlijk op in het testament, maar u verwijst naar de plek waar deze veilig is opgeslagen, bijvoorbeeld bij de notaris via een depotakte.

Een persoonlijke instructie

Een eenvoudigere maar minder veilige optie is het opstellen van een persoonlijke instructie. U schrijft op welke crypto u bezit, waar deze is opgeslagen en hoe uw nabestaanden erbij kunnen. Bewaar dit document op een veilige plek, bijvoorbeeld in een kluis. Het nadeel is dat dit document niet de juridische bescherming biedt van een notariele akte en dat het risico bestaat dat het document in verkeerde handen valt of zoekraakt.

Cryptovaluta en erfbelasting

Cryptovaluta behoren tot de nalatenschap en tellen mee voor de erfbelasting. De waarde wordt vastgesteld op basis van de koers op de dag van overlijden. Dat betekent dat u als erfgenaam de waarde van de crypto op die datum moet opzoeken, bijvoorbeeld via het platform waar de munten stonden of via een betrouwbare koerswebsite.

Vanaf 2026 zijn cryptoplatforms in Nederland verplicht om gegevens over cryptobezit te delen met de Belastingdienst. Crypto die op een exchange staat, zal dus in beeld zijn bij de fiscus. Maar bezit u crypto in een eigen wallet, dan is het uw eigen verantwoordelijkheid om dit correct op te geven in de aangifte erfbelasting.

Wat als niemand de sleutel heeft?

Als de overledene crypto bezat in een eigen wallet en niemand de seed phrase kent, is de situatie helaas onomkeerbaar. Er bestaat geen instantie die de sleutel kan achterhalen of de transactie kan terugdraaien. De cryptovaluta zijn dan feitelijk verloren, ook al staan ze technisch gezien nog op de blockchain. Dit is een van de redenen waarom het zo belangrijk is om bij leven goede afspraken te maken.

Vermoedt u dat de overledene crypto bezat maar weet u niet waar? Controleer dan de e-mail van de overledene op bevestigingen van cryptoplatforms, bekijk bankafschriften voor stortingen naar exchanges en vraag eventueel een ICT-specialist om de computer of telefoon te onderzoeken.

Praktische checklist

• Maak een overzicht van al uw cryptovaluta, inclusief het type, de hoeveelheid en waar het is opgeslagen
• Leg uw seed phrase of private key veilig vast, bij voorkeur via een depotakte bij de notaris
• Vermeld in uw testament dat u cryptovaluta bezit en wijs een executeur aan voor uw digitale nalatenschap
• Informeer minimaal een vertrouwenspersoon dat u crypto bezit en waar de instructies te vinden zijn
• Houd de informatie actueel, want wallets en platforms kunnen veranderen

Zorg dat uw crypto niet verloren gaat

Cryptovaluta vormen een steeds groter onderdeel van wat mensen nalaten. Maar door de unieke technische eigenschappen is het risico op verlies groter dan bij traditionele bezittingen. Met relatief eenvoudige stappen, zoals een depotakte bij de notaris of een goed ingericht testament, zorgt u ervoor dat uw nabestaanden daadwerkelijk toegang krijgen tot uw digitale vermogen.

De informatie in dit artikel is algemeen van aard en geen vervanging voor persoonlijk juridisch of fiscaal advies. Heeft u vragen over uw specifieke situatie? Raadpleeg dan een notaris of belastingadviseur.